มอเตอร์ไฟฟ้า ( Electric Motor )
มอเตอร์ไฟฟ้า ( Electric Motor )
มอเตอร์ไฟฟ้า เข้ามามีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวัน โดยมอเตอร์ไฟฟ้านี้เป็นส่วนประกอบสำคัญในเครื่องใช้ไฟฟ้าโดยทั่วไป เช่น ปั๊มน้ำ ปั๊มลม พัดลม สว่าน มอเตอร์ไฟฟ้าเป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าที่เปลี่ยนแปลงพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานกล
มอเตอร์ไฟฟ้าสามารถแบ่งออกได้ 2 ชนิด คือ
1. มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง
2. มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ
มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง
มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง นิยมนำไปใช้เป็นส่วนประกอบของอุปกรณ์ไฟฟ้า เช่น สว่านมือ รถกอล์ฟ พัดลมระบายความร้อนในเครื่องคอมพิวเตอร์ ของเล่นเด็ก
มอเตอร์ที่ใช้กับไฟฟ้ากระแสตรงมี 3 ชนิด
1. แบบ ชั้นมอเตอร์
2. แบบ เซียรี่มอเตอร์
3. แบบ คอมเปาน์มอเตอร์
ส่วนประกอบของมอเตอร์กระแสตรง คือ
1. สเตเตอร์ เป็นส่วนที่อยู่กับที่กับตัวมอเตอร์ และจะมีขั้วแม่เหล็กอย่างน้อย 2 ขั้ว หรือ มีขดลวดพันเป็นสนามแม่เหล็กอยู่ในสเตเตอร์ เรียกว่าฟิลด์คอยล์
2. อาเมเจอร์ เป็นแกนเหล็กแบบอัดแน่นติดกัน และมีช่องว่าง หรือเรียกว่า สล้อท ไว้สำหรับพันขดลวด ที่เพลาข้างหนึ่งจะมีคอมมิวเตเตอร์ เพื่อที่จะต่อเข้ากับขดลวดอาเมเจอร์ และมีแปรงถ่านกดอยู่กับคอมมิวเตเตอร์ เพื่อต่อสายจากแปลงถ่านไปยังไฟฟ้ากระแสตรงต่อไป
มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ
มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ มีความสำคัญกับชีวิตประจำวันของมนุษย์มากในยุคปัจจุบันเพราะเป็นส่วนประกอบสำคัญในเครื่องใช้ไฟฟ้าเกือบทุกชนิด เช่น เครื่องซักผ้า ปั๊มน้ำ ปั๊มลม ตู้เย็น เครื่องปรับอากาศ เป็นต้น
มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับแบ่งออกได้ 2 ชนิด
1. แบบ ซิงเกิ้ลเฟสมอเตอร์ ( Single Phase Motor )
2. แบบ ทรีเฟสมอเตอร์ ( Three Phase Motor )
ซิงเกิ้ลเฟสมอเตอร์ ( Single Phase Motor )
มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับแบบซิงเกิ้ลเฟสมอเตอร์ แบ่งออกได้ 5 ชนิด
1. สปลิทเฟสมอเตอร์
2. แคปาซิเตอร์ มอเตอร์
3. แชดเดดโปลมอเตอร์
4. รีพัลชั่นมอเตอร์
5. ยูนิเวอร์แซลมอเตอร์
ส่วนประกอบสำคัญของมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับแบบซิงเกิ้ลเฟส
1. สเตเตอร์ เป็นแผ่นเหล็กบางวางซ้อนกันและมีช่องหรือสล้อทสำหรับพันขดลวดในตัวสเตเตอร์จะมีขดลวดพันอยู่ 2 ชุด
1.1 ขดรัน ( Running Winding )
1.2 ขดสตาร์ท ( Starting Winding )
2. โรเตอร์ คือส่วนที่หมุนของมอเตอร์ โดยมีขดลวดพันเป็นกรงกระรอกอัดแน่นติดอยู่ในโรเตอร์ และที่เพลาของโรเตอร์จะมีสวิทซ์แรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางติดตั้งอยู่
3. สวิทซ์แรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลาง จะติดตั้งกับโรเตอร์ โดยอาศัยการหมุนของโรเตอร์ทำใหเ้เกิดแรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลาง เพื่อ ตัด-ต่อ ขดสตาร์ทของมอเตอร์
ทรีเฟสมอเตอร์ ( Three Phase Motor )
มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับแบบทรีเฟส
มอเตอร์ทรีเฟสมีขนาดตั้งแต่ไม่ถึง 1 แรงม้า จนถึงหลายร้อยแรงม้ามอเตอร์แบบนี้มีความเร็วคงที่ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วมอเตอร์ชนิดนี้จะใช้เป็นงานในด้านต้นกำลังเช่นเครื่องกลึง งานเจาะโลหะ ปั๊มน้ำขนาดใหญ่ พัดลมขนาดใหญ่
ส่วนประกอบสำคัญของมอเตอร์ทรีเฟส
1. โรเตอร์
2. สเตเตอร์
3. ฝาประกอบ
1.โรเตอร์แบบกรงกระรอก จะประกอบด้วยแผ่นเหล็กบางๆซ้อนเข้าด้วยกันยึดติดกับเพลา บริเวณขอบของแกนเหล็กเจาะสล้อท แต่ละสล้อทใส่ลวดทองแดงขนาดใหญ่ฝังไว้ทางด้านหัวท้าย มีวงแหวนประกอบอยู่ด้วยด้านละวง ทำให้ลวดทองแดงนั้นครบวงจร
2. สเตอเตอร์ ทำด้วยแผ่นเหล็กบางๆ จะมีร่องไว้สำหรับพันขดลวดทองแดง เมื่อขดลวดสเตเตอร์ได้รับแรงดันไฟฟ้าจะเกิดสนามแม่เหล็กหมุนขึ้น
3.ฝาประกอบ จะมีลูกปืนเพื่อรองรับตัวโรเตอร์ทั้ว 2 ด้าน
